ตาขอดแจ้งบ่ฮู้ฮ่อมทางเดิน คันบ่แยงเงาหิน สิบอดตายพ่อเฒ่า

(ตาบอด แม้ลืมตา ก็ยังไม่เห็นทาง)

คันบ่แยงเงาหิน สิบอดตายพ่อเฒ่า
(หากไม่อาศัยเงาสะท้อน ก็จะบอดไปจนแก่ตาย)

ผญาบทนี้
ไม่ได้พูดถึง “คนตาบอดจริง”
แต่พูดถึง คนที่มีตา…แต่ไม่เห็น

บางคน
เรียนรู้มาก
ฟังธรรมมาก
พูดได้คล่อง

แต่เมื่อถึงเวลาจริง
กลับไม่รู้ว่า

อะไรคือทุกข์
อะไรคือทางพ้นทุกข์
อะไรคือสติ
อะไรคือตัณหา

นี่แหละ…คือ ตาบอดแจ้ง

ความบอดแบบนี้
ไม่ได้มาจากการไม่มีความรู้

แต่มาจาก

• ความดื้อ

• ความยึดตัวตน

• ความไม่ยอมฟังใคร

• ความคิดว่าตัวเองรู้แล้ว

จึงไม่เปิดใจเรียนรู้
ไม่ถาม
ไม่ฟัง
ไม่ฝึก

ผญาจึงบอกว่า

ถ้าไม่ “แยงเงาหิน”
ก็จะบอดไปจนตาย

“เงาหิน”
คือสิ่งที่สะท้อนความจริง

คือ

• กัลยาณมิตร

• ครูบาอาจารย์

• คำสอนที่ถูกต้อง

• การมองเห็นตนเองผ่านผู้อื่น

สิ่งเหล่านี้
ช่วยให้เรา “เห็นตัวเอง”

ถ้าไม่อาศัยสิ่งเหล่านี้
จิตจะติดอยู่กับความคิดของตัวเอง

เหมือนคนเดินในที่มืด
คิดว่าตัวเองรู้ทาง
แต่จริง ๆ แล้วหลง

ผญานี้จึงเตือนอย่างลึกว่า

การมีศีล
มีสติ
มีความรู้

ยังไม่พอ

ถ้ายังไม่ “รู้แจ้ง”

ก็ยังอยู่ในความมืด

แต่ข่าวดีคือ
“ตาบอดแจ้ง” ยังแก้ได้

เพราะยังมีตา
เพียงแต่ยังไม่เปิด

เมื่อยอมถ่อมตน
ยอมเรียนรู้
ยอมฝึกจริง

แสงจะค่อย ๆ ปรากฏ

จากที่เคยมืด
จะเริ่มเห็น

จากที่เคยหลง
จะเริ่มรู้

ผญาบทนี้
จึงไม่ได้ตำหนิ

แต่ชี้ทางว่า

อย่าปล่อยให้ตัวเอง
มีตา…แต่ไม่เห็น

เพราะชีวิตหนึ่ง
ผ่านไปเร็วมาก

ถ้าไม่เริ่มมองให้ถูก
ก็อาจมืดไป…จนวันสุดท้าย

ด้วยความรู้สึกตัว 🌱