หมอบ ๆ เข้าหัวเข่าง่ายาง ย่างโยงโย่หัวแขกขี้ดิน

ผญาธรรมบทนี้ กลับหัวความคิดของคนทั้งโลก

หมอบ ๆ เข้าหัวเข่าง่ายาง
ย่างโยงโย่หัวแขกขี้ดิน
(ยิ่งหมอบคลานยิ่งสูงถึงยอดยาง
ยิ่งเดินเชิดหน้าชูคอ ยิ่งหัวทิ่มดิน)

โลกสอนให้สูง
ธรรมสอนให้ต่ำ

โลกบอกว่า
ยิ่งเด่น ยิ่งดัง ยิ่งได้หน้า
คือยิ่งสูง

แต่ธรรมกลับบอกว่า
ยิ่งอ่อนน้อม
ยิ่งติดดิน
ยิ่งลดตัวตน
ใจยิ่งสูง

ผญานี้จึงเตือนตรง ๆ
ความถ่อมตนไม่ทำให้ต่ำ
แต่ความโอ้อวดต่างหากที่ทำให้ตก

เมื่อใจหลงใน “ตัวกู ของกู”
หลงยศ
หลงตำแหน่ง
หลงวัยวุฒิ คุณวุฒิ
หลงฐานะ
หลงความงาม
หลงสุขภาพ
หลงการศึกษา
หลงที่อยู่
หลงสัตว์เลี้ยง
หลงแม้กระทั่งความดีของตนเอง

ยิ่งหลงมากเท่าใด
ใจก็ยิ่งหนัก
ยิ่งต่ำ
ยิ่งถูกกิเลสครอบงำ

การเดินเชิดหน้า
อาจดูสง่าในสายตาโลก
แต่ในทางธรรม
คือการเพิ่มภาระให้จิต

ในทางกลับกัน
คนที่รู้จักหมอบ
รู้จักลด
รู้จักไม่อวด
รู้จักฟัง
รู้จักยอมรับผิด

ใจจะเบา
โปร่ง
สูงโดยไม่ต้องประกาศ

ยิ่งต่ำ
ยิ่งสูง

เพราะความต่ำในที่นี้
คือความว่างจากอัตตา
ความว่างจากความยึด

ส่วนความสูงที่แท้
ไม่ใช่ตำแหน่ง
ไม่ใช่เสียงปรบมือ
แต่คือความสะอาดของใจ

ผญานี้จึงเตือนให้ระวัง
อย่าให้ความสูงภายนอก
ทำให้ใจต่ำภายใน

ถ้าอยากสูงจริง
ต้องกล้าลดตัวตน

เพราะผู้ที่ยืนได้มั่นคงที่สุด
คือผู้ที่ไม่ต้องยืนบนหัวใคร

ด้วยความรู้สึกตัว 🌱