แนใส่กันผัดไปตึกกะโขงตา มะเน้มะน้าตกเทิงปลายไม้ ตกใส่น้ำดังปก ตกใส่บกดังถ่วน ตกใส่ป่าหญ้าปล้องดังก้องทั่วเมือง

ผญาธรรมบทนี้ สะท้อนความจริงของชีวิตว่า
“พลาดเป้าเพียงนิดเดียว ผลกระทบอาจลุกลามไกล”

แนใส่กันผัดไปตึกกะโขงตา
มะเน้มะน้าตกเทิงปลายไม้
ตกใส่น้ำดังปก ตกใส่บกดังถ่วน
ตกใส่ป่าหญ้าปล้องดังก้องทั่วเมือง

ภาพของการเล็งให้ถูก
แต่กลับพลาดไปโดนเบ้าตา
กระเด็นไปตกยอดไม้
ตกน้ำก็ดังเหมือนพื้นดิน
ตกพื้นดินก็ดังเหมือนน้ำ
สุดท้ายกระทบไปไกล
ก้องไปทั่วเมือง

ผญานี้กำลังพูดถึง
การแก้ปัญหาผิดจุด

ทุกข์เกิดที่ไหน
เรามักไปแก้อีกที่หนึ่ง

กิเลสเกิดที่จิต
แต่เราไปแก้ที่ร่างกาย
ทุกข์เกิดที่ใจ
แต่เราไปแก้ที่ตา หู จมูก ลิ้น กาย

ความไม่รู้แจ้งอริยสัจ ๔
ทำให้เราเล็งผิดเป้า

แทนที่จะมองเห็นว่า
ทุกข์มีเหตุ
เหตุคือสมุทัย
ดับเหตุได้ ทุกข์จึงดับ
ทางดับคือมรรค

เรากลับวิ่งวุ่นแก้ปลายเหตุ
เปลี่ยนคน เปลี่ยนสถานที่
เปลี่ยนสิ่งของ เปลี่ยนบรรยากาศ
แต่ไม่แตะต้นตอในใจ

ผลคือ
เหมือนของกระทบผิดที่
เสียงดังผิดทาง
แรงสะท้อนกระจายออกไป

บางครั้ง
การแก้ผิดจุด
ไม่เพียงไม่จบ
แต่ยังสร้างภาระให้คนอื่น
กระทบครอบครัว
กระทบสังคม
ลุกลามกว้างกว่าเดิม

ผญาบทนี้จึงเตือนว่า

ก่อนจะลงมือแก้
ต้องถามให้ชัดว่า
ทุกข์เกิดที่ไหน

ถ้าเกิดที่ใจ
ต้องแก้ที่ใจ
ถ้าเกิดจากความยึด
ต้องเห็นความยึด
ไม่ใช่ไปจัดการกับสิ่งภายนอก

เล็งให้ตรง
มองให้ลึก
เห็นเหตุให้ชัด
แล้วจึงลงมือ

เพราะการเล็งผิด
ไม่ใช่แค่พลาด
แต่อาจกระทบไปไกลกว่าที่คิด

ด้วยความรู้สึกตัว 🌱