ตอกสั้นหื้อมัดตี้กิ่ว สิ่วสั้นหื้อสิ่วไม้บาง
**ผญาคำเมืองบทนี้ เรียบง่าย แต่ใช้ได้ทั้งโลกและธรรม**
> *ตอกสั้นหื้อมัดตี้กิ่ว
> สิ่วสั้นหื้อสิ่วไม้บาง*
> *(ใช้เครื่องมือให้เหมาะกับงาน)*
คำสอนสั้น ๆ
แต่สะท้อนภูมิปัญญาของคนทำงานจริง
คนที่รู้ว่า
ไม่ใช่เครื่องมือทุกชิ้น
จะใช้กับงานทุกอย่างได้
ตอกสั้น
ก็ต้องเอาไปมัดตรงกิ่ว
สิ่วสั้น
ก็เหมาะกับไม้บาง
ถ้าใช้ผิดที่ผิดงาน
ไม่ใช่งานเสียอย่างเดียว
คนทำงานก็เสียแรง เสียใจ
ในทางโลก
ผญานี้สอนเรื่อง *ความพอดี*
รู้จักประเมินสถานการณ์
รู้จักเลือกวิธี
รู้จักปรับตามบริบท
ไม่ฝืน ไม่ดื้อ ไม่เอาแบบเดียวไปใช้กับทุกเรื่อง
ในทางธรรม
คำสอนนี้ลึกยิ่งกว่า
การปฏิบัติธรรม
ไม่ใช่สูตรสำเร็จแบบเดียวกันหมด
บางคนต้องเน้นศีล
บางคนต้องฝึกสติ
บางคนต้องค่อย ๆ คลี่คลายความคิด
บางคนต้องหยุดคิดแล้วดูตรง ๆ
ถ้าเอาวิธีของคนหนึ่ง
ไปยัดใส่อีกคนหนึ่ง
โดยไม่ดูพื้นจริต
ก็เหมือนเอาสิ่วใหญ่ไปงัดไม้บาง
สุดท้ายแตกหักทั้งงานและใจ
ผญาธรรมบทนี้
จึงเตือนให้เรา
ทั้ง *ทำงาน* และ *ทำใจ*
ด้วยความรู้สึกตัว
รู้ว่าอะไรควรใช้
รู้ว่าเมื่อไรควรใช้
รู้ว่าแค่ไหนจึงพอดี
เพราะความพอดี
ไม่ใช่ความเก่ง
แต่คือ **ปัญญา**
**ด้วยความรู้สึกตัว**
