คำถามที่ ๑๗

     ระหว่างปฏิบัติบ่อยครั้งรู้สึกง่วงมาก ควรจะทำอย่างไรดี ควรหยุดปฏิบัติแล้วลุกไปล้างหน้า เปลี่ยนอิริยาบถหรือแก้ไขโดยวิธีต่างๆ หรือไปงีบหลับสัก ๓๐ นาทีดีไหม

คำตอบ

     ที่จริงการปฏิบัติเราต้องเอาขันติเป็นหลัก ขันติ คือ ความอดทน อดกลั้น เป็นธรรมเผากิเลสอย่างยิ่ง มันต้องทวน อย่างการที่พระพุทธองค์ท่านเอาถาดลอยน้ำ ถ้าเป็นอุปมาธรรม เกี่ยวกับการทวนกระแส ทวนกิเลส มันเป็นอุบายธรรมให้เราชนะตัวเอง ไม่ใช่ให้ตามใจกิเลส ตามใจตัวเอง ง่วงอะไรพวกนี้ให้ทนฝืน ทนปฏิบัติ รู้สึกตัวไป ให้ผ่านไปเป็นวันๆ มันก็จบ แล้วแต่คนถ้าอ่อนแออยู่จะกลัวเรื่องนี้มาก จะลุกไปล้างหน้า เปลี่ยนอิริยาบถ หรืออะไรก็ได้แต่ต้องไม่ทิ้งความรู้สึกตัว ส่วนเรื่องไปนอนหลับ งีบหลับในระหว่างการปฏิบัติ ป้าไม่เห็นด้วย