พระอาจารย์ไพศาล วิสาโล วัดป่าสุคะโต แสดงธรรมก่อนฉันเช้าวันที่ 24 ธันวาคม 2568

เมื่อ 20 กว่าปีก่อนมีครอบครัวชาวอังกฤษครอบครัวหนึ่ง ครอบครัว Owen มาเที่ยวฉลองคริสต์มาสที่เมืองไทย มาค้างคืนที่หาดป่าตองหลายคืนเลย แล้วก็ฉลองคริสต์มาสกัน

เช้าวันรุ่งขึ้นลูกสาวชื่อ Amber อายุ 10 ขวบก็มาเดินเล่นที่ชายหาด Amber แกคุ้นเคยกับช้าง ลูกช้างตัวหนึ่งอายุ 4 ขวบ ชื่อนิ้งหน่อง แล้วก็ให้อาหาร ให้กล้วยนิ้งหน่องเป็นประจำจนคุ้นเคย นิ้งหน่องก็ชอบ Amber มาก ให้ Amber ขี่คอ คนอื่นมาขี่คอไม่ได้ ขี่หลังไม่ได้ นิ้งหน่องให้แต่ Amber มาขี่หลัง แล้วก็พาเดินเที่ยวชายหาด

เป็นอย่างนี้อยู่หลายวัน จนกระทั่งเช้าวันหนึ่ง นิ้งหน่องก็ให้ Amber ขึ้นขี่หลังแล้วก็พาไปที่ชายหาด แต่จู่ ๆ นิ้งหน่องเกิดการตื่นตระหนกขึ้นมา พยายามเดินห่างจากชายหาด ควาญช้างพยายามดึงอย่างไรนิ้งหน่องก็ไม่ยอม

สักพักทะเลมันก็หดหายไป ชายฝั่งชายทะเลก็แห้งเลย ยาวเลย แต่ไม่ถึงกับแห้งผาก แห้งมาด ๆ เพราะว่าน้ำมันลดมาก คนเห็นแล้วก็แปลกใจ หลายคนก็ลงไปที่ชายหาดไปเก็บหอยซึ่งแต่ก่อนน้ำมันท่วมเอาไว้ แต่นิ้งหน่องพอเห็นอย่างนี้ยิ่งตื่นตระหนกตกใจ ยิ่งวิ่งออกจากชายหาด ปรากฏว่าสักพักคลื่นยักษ์ก็ถาโถมเข้ามา

วันนั้นเกิดสึนามิ 26 ธันวาคม เมื่อ 21 ปีที่แล้ว คลื่นสึนามินี่อาการของมันทีแรกคือ น้ำมันลดอย่างน่าประหลาดใจมาก เสร็จแล้วน้ำก็กลับคืนมาในรูปของคลื่น นิ้งหน่องวิ่งหนีห่างจากชายฝั่งก่อนหน้านั้นแล้ว แต่ว่าก็ยังไม่ทัน คลื่นมันก็สามารถจะพัดพามาถึงตัวนิ้งหน่องได้

แต่นิ้งหน่องก็พยายามฝ่ากระแสน้ำ บนหลังนิ้งหน่องก็มี Amber อยู่ นิ้งหน่องวิ่งขึ้นไปจนถึงที่สูง น้ำก็ยังตามมา จนกระทั่งถึงกำแพงหิน นิ้งหน่องก็เอาตัวบังกระแสน้ำที่เชี่ยวกราก แล้วก็ให้ Amber ปีนขึ้นบนกำแพงหิน อยู่บนที่สูง

ปรากฏว่าเช้าวันนั้นสึนามิกวาดคนไปลงทะเลหลายร้อยคน ที่ตายเพราะว่าน้ำท่วมก็เยอะ วันนั้นน่ะเกิดสึนามิทั้งที่ภูเก็ต แล้วก็ที่พังงา เขาหลัก รวมแล้วคนตายตั้ง 5,000 คน นักท่องเที่ยวก็หลายพันคน แต่ว่า Amber นี่รอด

ตอนที่น้ำลดพ่อแม่ Amber ก็ตามหาลูก ตามหาลูกไม่เจอก็ใจเสียเพราะว่ารู้ว่าลูกลงมาเดินเล่นชายหาด แล้วก็ได้ข่าวว่าลูกขึ้นหลังช้างตัวหนึ่ง ตอนหลังได้ข่าวว่าช้างตายแล้ว ตกใจไม่เห็น Amber แต่ตอนหลังรู้ว่าช้างยังอยู่ เพราะว่าตอนหลังนิ้งหน่องก็พา Amber กลับมาอย่างปลอดภัย พ่อแม่ก็ดีใจมาก รู้สึกขอบอกขอบใจนิ้งหน่องที่ช่วยลูกเอาไว้ได้

ตอนหลังก็มีคนเอาเรื่องราวนิ้งหน่องไปเล่า ไปเขียนเป็นข่าวในประเทศอังกฤษ ก็มีคนทำเรื่องราวของนิ้งหน่องเป็นละคร ละครเล็ก ๆ แต่เวลาผ่านไปหลายปีก็มีคนพยายามตามหานิ้งหน่องว่านิ้งหน่องอยู่ไหน แต่ไปหาที่ภูเก็ตอย่างไรก็ไม่เจอ

จนกระทั่งมีนักข่าวชาวอังกฤษคนหนึ่งตาม เรียกว่าแบบผจญภัยเลย สุดท้ายไปเจอนิ้งหน่องอยู่ที่เมืองกาญจนบุรีแต่เปลี่ยนชื่อแล้ว ชื่อพังใบตอง ตอนนี้นิ้งหน่องตัวใหญ่แล้ว พังใบตองตัวใหญ่ Amber ก็เป็นสาวแล้ว เพราะว่าสึนามิก็ผ่านมา 21 ปีแล้ว

เรื่องนี้ก็เป็นเรื่องที่น่าประทับใจเพราะว่าช้างน้อยดูเหมือนไม่ประสีประสาอะไร แต่เขามีสัญชาตญาณ เขาไม่รู้จักสึนามิแต่ว่าสัญชาตญาณบางอย่างทำให้รู้ว่ามันมีความผิดปกติเกิดขึ้น ก่อนที่คลื่นสึนามิจะมานิ้งหน่องก็ตื่นตระหนกแล้ว คงจะได้ยินสัญญาณอะไรบางอย่าง หรือได้ยินเสียงอะไรบางอย่าง รีบเผ่นหนีออกจากชายหาดเลย

แล้วก็มีความผูกพันกับ Amber พยายามช่วย Amber แม้ว่าตัวจะเสี่ยง โดนกระแสน้ำซัดอย่างไรก็ช่วย Amber ให้พ้นจากอันตรายก่อน Amber ก็เลยซาบซึ้งน้ำใจของนิ้งหน่องมาก แล้วก็บอกว่านิ้งหน่องไม่เพียงแต่ช่วยชีวิตเธอ แต่ทำให้เธอเห็นคุณค่าของชีวิตด้วย เพราะทำให้รู้ว่าคนเรานี่มันตายได้ง่ายเหลือเกิน

คนที่มาเที่ยวป่าตอง เขาหลัก หาความสนุกสนาน ยิ่งเป็นวันคริสต์มาสด้วยก็มีความสุขสนุกสนาน หารู้ไม่พอวันรุ่งขึ้น 26 ธันวาคม จากความสนุกสนานเป็นความสยดสยองเลย ตายกันเยอะ Amber ก็เลยพบว่าชีวิตคนเรามันไม่เที่ยง การที่คนเรามีชีวิตในแต่ละวัน ๆ นี่มันถือว่ามีคุณค่ามาก วันนี้เป็นวันที่ดี วันที่มีคุณค่าเพราะพรุ่งนี้ไม่รู้จะยังอยู่หรือเปล่า

อันนี้คือความหมายหนึ่งของการมีชีวิต คุณค่าของการมีชีวิต เมื่อรู้ว่าเราจะอยู่ได้นานเท่าไหร่ก็ไม่รู้เพราะฉะนั้นต้องรีบทำความดี แม้ยังเด็กแม้ยังหนุ่มยังสาวแต่ก็อาจจะตายวันนี้วันพรุ่งก็ได้ ต้องรีบทำความดีเอาไว้

แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าในเมื่อรู้ว่าจะตายแล้วก็เลยเที่ยวสนุกสนาน อย่างที่บางคนบอกว่า ชีวิตนี่สั้นต้องเที่ยวให้สนุก อันนั้นมันก็เป็นการคิดสั้นเกินไป เพราะว่าชีวิตเรามีคุณค่ามากกว่าการหาความสนุกสนาน

เหตุการณ์สึนามินี่นอกจากจะชี้ให้เห็นว่า สัตว์อย่างนิ้งหน่องนี่เขามีความสามารถบางอย่างที่มนุษย์เราไม่รู้จักแล้ว เขายังมีความผูกพันกับมนุษย์ ถ้าหากว่านิ้งหน่องไม่มีความรู้สึกผูกพันกับมนุษย์ Amber คงจะตายไปแล้ว แล้วก็มีตัวอย่างอีกมากมายที่ชี้ให้เห็นว่าสัตว์นี่เขามีความผูกพันกับคนเรา

แต่ขณะเดียวกัน สึนามิก็เตือนใจเราว่า อะไร ๆ ก็เกิดขึ้นได้ สึนามิไม่เคยเกิดขึ้นที่ภาคใต้ มันจึงไม่มีชื่อเรียก สึนามิก็เป็นภาษาญี่ปุ่นเพราะแต่ก่อนมันเกิดแต่ญี่ปุ่น เกิดแผ่นดินไหวในทะเลและเกิดคลื่นยักษ์ตามมา แต่ก่อนเราก็คิดว่ามันเกิดขึ้นเฉพาะญี่ปุ่น จึงมีแต่ชื่อเป็นภาษาญี่ปุ่นว่า สึนามิ ภาคใต้ไม่เคยเกิดสึนามิเลย หรือเคยเกิดก็ไม่มีใครจดจำเพราะมันนานมาก

แต่มันก็แสดงให้เห็นว่าอะไร ๆ ก็เกิดขึ้นได้ อย่างตึกถล่มก็เหมือนกัน แผ่นดินไหวที่พม่ามาถล่มที่จตุจักร หรือว่าน้ำท่วมที่หาดใหญ่ ไม่เคยท่วมขนาดนี้มาก่อน มันก็เกิดขึ้นได้ และยังมีอะไรเกิดขึ้นอีกก็ได้ เราก็ไม่รู้ เพราะฉะนั้นต้องอยู่อย่างไม่ประมาท เตรียมพร้อมเสมอ แล้วก็ให้ตั้งสติเอาไว้

ความรู้บางอย่างนี่รู้ไว้ก็ไม่เสียหาย มีเด็กคนหนึ่งที่เขาหลัก เป็นเด็กฝรั่ง พอเห็นน้ำลดประหลาด ๆ แบบนี้ แกรู้เลยว่านี่คือสึนามิกำลังจะเกิดขึ้นแล้วเพราะว่าเคยเรียนที่โรงเรียน ครูสอนสึนามิมันเป็นอย่างไร เป็นความรู้รอบตัว เด็กคนนี้เป็นเด็กสวีเดน ผู้ใหญ่ไม่รู้ แต่เด็กคนนี้รู้ว่า มหันตภัยกำลังเกิดขึ้นแล้ว รีบบอกใครต่อใครให้วิ่งขึ้นฝั่ง อยู่บนที่สูง บางคนฟัง บางคนไม่ฟัง คนฟังก็รอดไป คนไม่ฟังก็ตาย

อันนี้ก็เรียกว่าเป็นภูมิปัญญาของเด็ก ซึ่งเราก็ต้องรับฟัง สึนามินี่มันชี้ให้เห็นเลยว่า สัตว์ก็ดี คนก็ดี หรือเด็กก็ดี เขามีอะไรบางอย่างที่ผู้ใหญ่ควรจะใส่ใจรับฟัง เพราะว่าถ้าไม่ฟังก็อาจจะถึงกับชีวิตก็ได้.